Werken met gevoel…

 

Hoewel ik me graag wat op de achtergrond houd, verraadt mijn ‘Griekse neus’ wel degelijk een mediterraan temperament. Of misschien moet ik het zelfs wel zuidelijker zoeken. Mijn keurige Rooms-Katholieke oma werd tot haar grote verontwaardiging in W.O. II zomaar een dag gevangen gezet vanwege haar Joodse uiterlijk. En toen ik Nederlandse les gaf aan analfabete vrouwen waren de theatrale manieren van de Marokkaanse dames aan mij zeer besteed. Waar die inborst ook vandaan komt, feit is dat ik een emotioneel mens ben: gauw geroerd, licht ontvlambaar en zeer gepassioneerd. Niet zo handig is dat ik óók nog ‘haastig’ ben. Maar misschien is het sowieso de combinatie van emotie en haast die iemand ‘temperamentvol’ maakt?

“Emoties sturen ons denken in een bepaalde richting en kunnen ons reflecterende brein zelfs volstrekt blokkeren”, schrijft Theo Compernolle in ‘Ontketen je brein’. Als je dan gewoon doordendert, dan handel je irrationeel, onlogisch, onverstandig, onaardig. Geen wonder dus, dat mensen op de werkvloer soms geneigd zijn om emoties te negeren of af te keuren. Maar je kunt emoties niet uitbannen als je aan het werk bent; het moet ook niet. Mensen zijn emotionele wezens. Emoties horen bij ons. Als je jouw emoties accepteert, zijn je hersens beter in staat om je handelen van die emotie los te koppelen. En dan kun je zelfs negatieve emoties in positieve, motiverende gevoelens veranderen. Niet alleen bij jezelf, maar ook bij de mensen om je heen! Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar er is een algemeen geaccepteerd woord voor: succesvol communiceren.

Opleidingsinstituut ICM stuurde me ooit een klein boekje met ‘De 10 tips voor Succesvol Communiceren’. Grappig genoeg blijkt dat vooral een richtlijn voor het rationeel omgaan met emoties. De gouden tip is volgens mij een simpel feitje: zeventig procent van onze communicatie zit in lichaamshouding. Je kunt emoties op de werkvloer wel uitbannen door er niet over te spreken, maar je lichaamstaal geeft ze tóch weg; en daar reageren de mensen om je heen weer op. Accepteer dus maar gauw dat emoties ‘part of the equation’ zijn. Mannen lijken daar soms beter in dan vrouwen. Een grapje is een hele praktische, positieve manier om emotie te erkennen en neutraliseren. Vrouwen proberen vaak krampachtig emotie uit hun werk te bannen en dan gaat het juíst mis.

Succesvol communiceren is niets anders dan logica en emotie met elkaar verbinden. Veel mensen denken dat je moet kiezen. En dat is ook zo. Maar de keus is niet: logica of emotie, je kiest voor een negatieve of positieve emotie. Een logische keuze! Mensen houden niet van negatieve emoties als angst, ongerustheid, vijandigheid, apathie, haat, verdriet, woede, ontevredenheid, wrok, isolement, wantrouwen en weerstand. Het zit nu eenmaal in ons en het komt soms aan de oppervlakte. Maar deze emoties maken je niet gelukkig. Tenzij je ze opvat als een signaal dat er iets moet veranderen en dat ook gaat doen. Daarentegen heb je ook positieve gevoelens, zoals hartstocht, verlangen, zelfvertrouwen, plezier, betrokkenheid, trots, moed, erbij horen, autonomie, affectie, liefde, vertrouwen, vastberadenheid, loyaliteit, je gerespecteerd voelen, onbaatzuchtigheid, empathie, ondernemingsgeest en de bereidheid om te veranderen. Deze emoties maken wél gelukkig. Behalve als je je daar zo eenzijdig op richt, dat je daarmee je verplichtingen en zakelijke doelen in gevaar brengt. Gelukkig roept zulk gedrag vanzelf een negatieve emotie op die je weer op het rechte, logische pad zet!

Hoe combineer je logica en emotie nu verstandig? Straal bewust positieve emoties uit met je houding en taalgebruik. Mensen spiegelen namelijk. Je kunt een negatieve spiraal doorbreken door je verstand in te schakelen en te besluiten om de negatieve emoties van een ander te spiegelen met een positieve houding van jezelf. Zo help je de ander ook om zijn emoties in bedwang te krijgen. En is het nodig om een keer negatieve feedback te geven? Begin dan altijd met vier (!) positieve dingen. Leuk bijkomend voordeel: tegen de tijd dat je die bedacht hebt, vind je negatieve feedback misschien niet eens meer zo urgent…

Je kunt je emoties ook logisch beïnvloeden door van perspectief te veranderen. Maar pas op, mensen spiegelen niet alleen, ze projecteren ook! Stel nou dat jij en je naaste collega onverwachts worden gevraagd om ergens een praatje te houden. Jullie hebben dat nog nooit gedaan. Het lijkt jou superleuk en je collega moet er niet aan dénken. Als jullie aardige vrouwen zijn die het goed met elkaar kunnen vinden, dan zou het zomaar kunnen dat de collega die niet wil spreken achter de spreekstoel belandt! Omdat zij denkt dat jij het niet leuk vindt, en je daarvoor wil behoeden. Terwijl jij je collega dat praatje niet wilt misgunnen. Zo’n idiote uitkomst voorkom je door je meer naar buiten te richten. En vergis ik me nou, of zijn het wéér de mannen die dit net iets beter kunnen? Je richt je meer naar buiten door goed te luisteren wat een ander nou eigenlijk zegt. Door de tijd te nemen voor een ander. En vraag de mensen met wie je werkt hoe je hen kan helpen of wat zij van jou verwachten. Want: “Het echte ontdekken is niet het vinden van nieuw land, maar het oude land ontdekken met nieuwe ogen.”

Het zal je veel goeds brengen als je emoties niet langer als vervelende bijzaak ziet, maar ze bewust gaat gebruiken. Om zelf gelukkiger te worden, of om bijvoorbeeld meer mensen je winkel in te trekken, door in te spelen op de behoefte aan positieve emotie bij je klant. Aan jou de keus: laat je jouw intellectuele productiviteit remmen door je emoties, of worden ze de motor?

Positieve gevoelens zijn extra krachtig als ze ontstaan door negatieve emoties om te buigen. Gelukkig heeft de mensheid een wondermiddel tot zijn beschikking gekregen om dat voor elkaar te krijgen. Wil je een negatieve emotie ombuigen in een positief gevoel? Hou dan op met wat je denkt en doet en: lach!

PS: ben je verdrietig? Lach dan niet, huil!