Het nieuwe werken: kun jij het?

 

De term blijft opduiken: Het Nieuwe Werken. Ik word er altijd blij van, want het klinkt zo fijn. Naar vooruitgang, vernieuwing, spannende ontwikkelingen. Maar het is ook een beetje vaag. Wat is het nou precies? En vooral, welk voordeel mag onze samenleving van dat Nieuwe Werken verwachten?

Het Nieuwe Werken wordt op internet omschreven als ‘een visie waarbij technische ontwikkelingen als aanjager gelden voor een betere inrichting en bestuur van het kenniswerk’. Volgens de FNV is het ‘werken wanneer je maar wilt en waar je maar wilt.’ Men heeft het zelfs over een ‘onafhankelijke wijze van werken’. Anytime: omdat creativiteit en inspiratie niet gebonden is aan tijd (de beste ideeën ontstaan vaak in de kleine uurtjes of op onverwachte momenten). Anyplace: omdat het werk niet meer plaatsgebonden is door de mobiele technologie (niet alle medewerkers hoeven meer op hetzelfde moment op dezelfde plaats aanwezig te zijn). Anyhow: omdat de medewerker door de moderne technologie op meer manieren en met meer hulpmiddelen zijn of haar werk kan doen.

Nu breng ik als virtual assistant het Nieuwe Werken al sinds 2011 in de praktijk. Ik doe mijn werk waar en wanneer ik maar wil, dankzij een overvloed aan geweldige nieuwe software waarmee ik efficiënt kan werken en communiceren via internet. En het fijne van het Nieuwe Werken is dat je inderdaad veel efficiënter kan werken als je zelf kunt kiezen waar en wanneer je dat doet. Je bespaart reistijd, je kunt werk en kinderen optimaal combineren en je kunt werken op de momenten dat jij daar het best toe in staat bent, of dat nu ’s ochtends om zes uur is of juist ’s avonds om half negen. En de grootste plus: je kunt werken voor ondernemers in de Randstad en tegelijkertijd genieten van de rust en ruimte van het prachtige Texel! Maar levert dat Nieuwe Werken ook een beter resultaat? Gaat onze samenleving er op vooruit?

 

Het spreekt niet vanzelf dat iedereen die Nieuw gaat Werken zijn werk ook meer optimaal plant en uitvoert. Je moet zelf natuurlijk wel wíllen werken om met dit concept uit de voeten te kunnen. Sommige mensen leven om te werken, maar er zijn ook mensen die werken om te leven. Zelf behoor ik op dit moment uitgesproken tot de eerste categorie. Ik word er blij van te mogen werken, hobby’s zijn aan mij niet echt besteed en ik zit écht veel liever achter mijn pc dan met de kinderen op het strand. Maar is het Nieuwe Werken ook besteed aan mensen die gewoon werken om geld te verdienen, omdat er nu eenmaal brood op de plank moet komen? Voor degenen die de dagen aftellen tot hun pensioen? Stel je voor dat al die uitgebluste oudgedienden die hun tijd netjes ‘uitzitten’ op kantoor ineens naar huis worden gestuurd om te gaan flexwerken. Brengen die dan de zelfdiscipline op om daar ook inderdaad aan het werk te gaan? En zal hun resultaat beter zijn dan toen ze nog van 9 tot 5 op kantoor zaten? Wederom: zal onze samenleving daar baat bij hebben?

Maar bovendien: ook mensen die veel van hun werk houden zijn niet automatisch geschikt voor het Nieuwe Werken. Je leest het tegenwoordig overal: je moet ook de zelfdiscipline hebben om zonder directe controle aan het werk te blijven. Je moet stevig in je schoenen staan om je als thuiswerkend zelfstandige of als flexwerker niet af te laten leiden door dingen die bij je privéleven horen. Het is verleidelijk om toch net wat langer te blijven hangen bij die eenzame buurvrouw die net haar man verloren heeft. Dat is toch het juiste om te doen? En het is heus heel efficiënt om nog even die was weg te werken waar je gisteravond niet meer aan toekwam, toen je naar die ouderavond op school moest. Maar voor je het weet is je flexibele werktijd voorbij en het werk nog niet gedaan.

Nu mag je er vanuit gaan dat het Nieuwe Werken allereerst wordt doorgevoerd in functies van mensen die goed zelfstandig kunnen werken. Voor zelfstandig ondernemers ligt het Nieuwe Werken ook voor de hand. Zij gaan gewoon failliet als ze er een potje van maken. Je hebt dan een flinke stok achter de deur om al je taken naar behoren te doen en je niet te veel af te laten leiden. En ga je vanuit loondienst flexwerken, dan leg je natuurlijk gewoon verantwoording af aan jouw manager binnen de organisatie waar je voor werkt. Toch?

Ik begin het me af te vragen als de FNV over het nieuwe werken schrijft: “Naarmate een organisatie meer facetten van HNW introduceert, zul je als medewerker meer zeggenschap krijgen over de manier waarop je werkt en kan de arbeidsrelatie gelijkwaardiger worden. In vergelijking met de traditionele manier van werken betekent dit voor een leidinggevende dat hij meer moet sturen op basis van vertrouwen en resultaat en minder vanuit een controlerende rol.” Maar komt iemand die zonder controle aan het ‘Nieuwe Werken’ slaat ook tot een optimaal resultaat?

Tot voor kort zou ik gezegd hebben “sommigen wel hoor, ik kan dat prima”. Kreeg ik niet op mijn geweldige Jenaplan-basisschool het zelfstandig werken met de paplepel ingegoten? En werk ik niet al jaren thuis? Het is zeker waar. En toch worden mijn werkdagen de laatste tijd alleen maar langer, terwijl mijn productiviteit daalt. Vorige week vond ik het welletjes. Ik kocht ‘Ontketen je brein’ van Theo Compernolle en las het in één ruk uit. En nu weet ik dus hoe mijn brein van nature werkt. Ik wéét dat het menselijk brein er in eerste instantie op is ingesteld om te denken dat wat je doet ook het juiste is om te doen. Gaat het goed, dan ben je geneigd dat als je eigen verdienste te beschouwen. En gaat het mis, dan is de verleiding groot om te denken dat het waarschijnlijk gewoon even tegen zat. Prima voor je zelfbeeld, maar niet voor een optimaal resultaat!

In ‘Ontketen je brein’ doet Theo Compernolle haarfijn uit de doeken hoe het brein van een mens in elkaar zit en ‘waarom multitasken en hyperconnectiviteit je hersenen gijzelen’. Hij laat onder andere zien hoe goed het menselijke reflexbrein zich leent voor sociale media. En ik moet hem gelijk geven,  die sociale media maken het wel erg verleidelijk om tijdens je werk steeds opnieuw even iets anders te gaan doen. Nu zijn sociale media op zich niet verkeerd. Voor de kleine zelfstandige horen Twitter en Facebook, LinkedIn en Google+ bij het dagelijks werk. Daar profileer je jouw bedrijf, daar vind en bind je jouw klanten. Zeker als je vanaf Texel voor ‘de overkant’ werkt.  En oei, wat is het leuk! Maar het verleidt mensen wel tot multitasken. En ik kan het niet meer ontkennen: multitasken maakt je resultaten slechter.

Datzelfde internet dat het Nieuwe Werken mogelijk maakte, is door de opkomst van de sociale media dus ook de grootste valkuil geworden!  Het goede nieuws is dat je multitasken af kunt leren. Maar dan moet je wel  inzien dat dat nodig is en waarom! Dus: het Nieuwe Werken kan onze samenleving pas écht positief beïnvloeden als iedere ondernemer, manager en flexwerker die het Nieuwe Werken in de praktijk brengt ‘Ontketen je brein’ van buiten kent. Heb jij het al gelezen?