Het kwartje van Clara

 

Vroeger zeiden mensen: “Wie voor een dubbeltje geboren wordt, zal nooit een kwartje zijn.” Dus legde mijn opa een kwartje in het wiegje van zijn kinderen. Zestig jaar later volgde ik met enige aarzeling zijn voorbeeld. Ik geloof met heel mijn hart in gelijkwaardigheid, vrijheid en eerlijke kansen. Maar die zijn er in Nederland al, toch?

Misschien ook wel niet, mensen. Want spreek je dialect, dan blijkt het toch een stuk moeilijker carrière te maken. En maak je spelfouten in je tweets of blog, dan vindt hoogopgeleid Nederland al gauw dat er niet meer naar je geluisterd hoeft te worden.

Maar luisteren is belangrijk. Er is niet één waarheid. Of twee. Elke notulist weet dat er onverwachte kanten aan een zaak zitten. Een glas water is halfvol én halfleeg. Maar het is ook een glas: schoon of vies, fragiel of stevig, met of zonder oor. Het water is zuiver, vervuild of aangelengd tot limonade of thee. Het komt uit de kraan, een fles of de sloot. Als je naar dat glas kijkt, zie je de aspecten die voor jou relevant zijn. Praat je alleen met gelijkgestemden, dan zie je dus veel over het hoofd. En als het over een glaasje water gaat, dan geeft dat niets. Maar er zijn op dit moment een paar belangrijke onderwerpen die gebaat zijn bij een goede dialoog. En die komt er pas, als we bereid zijn onaangename waarheden uit te spreken en te horen.

Vluchtelingen zijn kwetsbare mensen, die geholpen moeten worden. Maar hoe arrogant is het om te denken dat  wij in het rijke Westen wel even al het leed in de wereld op kunnen lossen? Hoeveel kwetsbare mensen kan een samenleving dragen? Als die groep groeit, gaat er dan meer geld en zorg naartoe? Of wordt hetzelfde geld gewoon over meer mensen verdeeld? En wie ligt daar wakker van? De kwetsbare mensen die hier al wonen in ieder geval!

Aandacht voor ons klimaat vind ik superbelangrijk. Maar ‘De vervuiler betaalt!’ is te makkelijk. Want we vervuilen allemáál. En niet iedereen kán betalen. Als je gas en stroom duurder maakt, stimuleer je rijke mensen om zuiniger te leven en energiebesparende maatregelen te nemen. Prima natuurlijk. Maar wat als je daar geen geld voor hebt? De mensen met een grote portemonnee zijn van de auto’s, verre vliegreizen, truiendag en riante porties vlees. Maar veel mensen kunnen  zich zo’n levensstijl helemaal niet veroorloven. Die leven al klimaatneutraal: zonder auto, op vakantie in eigen land. Voor hen is elke dag ‘truiendag’. En in een F-woning is het ’s winters ook met een dikke trui slecht toeven als je de verwarming niet aan kunt zetten.

Die boodschap moet ook gehoord worden. En elke keer dat iemand ervoor kiest naar een ander te luisteren, het gesprek aan te gaan, elke keer dat je bereid bent te accepteren dat er meer waarheden zijn dan die van jou én dat jouw waarheid er ook toe doet, is dat een investering in onze gelijkwaardige, vrije samenleving. In vergaderingen gunnen we elkaar een afwijkende mening en zijn we bereid daarnaar te luisteren. We zijn allang overtuigd van de meerwaarde daarvan. Laten we dat principe ook in het dagelijks leven wat meer toepassen!

Vocht in de lucht maakt kou kouder en hitte heter. En ja, dat is onprettig. Maar het kan niet altijd prachtig weer zijn, zonder regen gaan we dood. Dus kom uit je bubbel, doe niet alleen maar lief en sta open voor onaangename waarheden. Wij bepalen zelf of er dubbeltjes en kwartjes bestaan. Juist als iemand op een andere manier communiceert dan jij, voegt wat hij te zeggen heeft waarschijnlijk iets toe.