Deadlines

Van uitstel komt niet altijd afstel. Soms leidt het alleen tot vliegende haast op het laatste moment. En dan vraag je je af: waaróm?!?!? Om het vervolgens vrolijk nog een keer te doen. Herkenbaar? De afgelopen maand constateerde ik dat ik tot in het absurde geneigd ben om werk uit te stellen tot het allerlaatste moment. Ik regel oppas voor mijn kinderen, maar gebruik de tijd die ik daardoor krijg vervolgens om de was te doen, in de tuin te werken of een muur te verven.

Nu wist ik wel dat ik die neiging heb. Toen ik aan het eind van mijn studie mijn scriptie moest schrijven, verfde ik eerst mijn hele studentenhuis (oudroze) voor ik ook maar een woord op papier zette. Dit jaar had ik in oktober ineens meerdere harde deadlines en toen bleek dat ik het nog steeds doe. En niet af en toe, maar élke keer dat ik een deadline heb. Dat zat me vreselijk dwars, omdat het niet logisch is om te doen. Als er op het laatste moment iets onvoorziens gebeurt (niet zo héél vergezocht als je kleine kinderen hebt) haal je immers je deadline niet! Toch kon ik het niet laten uit te stellen. Toen kwam op Facebook dit plaatje voorbij:

creativeprocesjanisian
Nu beschouw ik mezelf als analytische, harde werker, niet als creatief persoon. Maar deze schets was zo van toepassing op mijn probleem, dat ik mijn werk in een ander licht ging zien. En ik kon het ineens combineren met een theorie die me vorig jaar erg aansprak.

In het boek ‘Ontketen je brein’ legt Theo Compernolle uit hoe een menselijk brein werkt. Hersens leggen automatisch en razendsnel verbindingen zonder dat je er erg in hebt. Dan bestaat de kans dat er verbindingen worden gelegd die niet rationeel zijn maar bijvoorbeeld gebaseerd op een emotie als angst of schuldgevoel. Tegelijkertijd is er ook een rustigere manier waarop hersens informatie verwerken en alle ins en outs bekijken. Dan kunnen foute verbindingen hersteld worden en ontstaan er nieuwe ´routes´ waar je een volgende keer automatisch gebruik van kunt maken.

Nu hebben je hersens rust nodig om informatie op de langzame, doordachte manier te verwerken. Dat doen ze bijvoorbeeld als je ervoor gaat zitten om goed na te denken, maar het gaat nog veel beter als je ‘hersenloos’ werk verricht, zoals het vouwen van de was of het verven van een muurtje. Televisie kijken of internetten vindt Theo Compernolle uit den boze, want daarmee geef je je hersens continu nieuwe input en ontzeg je jezelf die broodnodige rust.

En ineens begrijp ik waarom ik het steeds zo lang uitstel om daadwerkelijk aan het werk te gaan. Mijn hersens gebruiken de rust in zo’n uitstelfase om met de informatie aan de slag te gaan die ik nodig heb om mijn werk te doen. Terwijl ik de was vouw, laat ik de informatie bezinken en zodra ik achter de pc ga zitten schrijven, valt alles ‘als vanzelf’ op zijn plaats. Ik denk echt dat het zo werkt, omdat ik doorgaans pas begin met ‘niet werken terwijl het wel moet’ als ik input heb om te laten bezinken. Ik lees of luister me zeer tijdig in en vervolgens stop ik tot ik écht moet leveren.

hourglass

In mijn geval is dat extra verstandig omdat ik een perfectionist ben. Als ik teveel tijd heb om het werk te doen, ga ik eindeloos schaven. Ik heb het werk dan niet eerder af, maar besteed er veel meer tijd aan. En dat is niet praktisch. Mijn uitstelgedrag is dus een handige vorm van zelfmanipulatie waardoor ik kwalitatief beter werk aflever in een optimaal tijdsbestek.

Maar er zit ook een gevaarlijke kant aan dat uitstellen. Als ik op het laatste moment al die zorgvuldig geordende informatie aan mijn hersens onttrek en mijn werk concreet vormgeef, gaat dat op de snelle, automatische manier. Dat is heel efficiënt, maar zo kan er alsnog een verkeerde verbinding in glippen. Omdat ik tot het laatst heb uitgesteld, is er geen tijd meer om wat ik heb gemaakt nog een keer te laten bezinken en laatste fouten eruit te halen. En die zitten er helaas wel eens in.

Als ondersteuner voeg ik me naar de mensen die ik ondersteun. Daardoor ben ik me vaak niet bewust van mijn eigen mening. Maar die is er natuurlijk wel. Als die botst met de opdracht, geef ik mezelf met mijn uitstel de ruimte om stiekem tóch te schrijven zoals ik eigenlijk vind dat het moet. De tijdsdruk dwingt me om in een oogwenk te kiezen en dan is het verleidelijk om eigen wensen voor de opdracht te laten gaan. Soms geeft dat niet, soms wel. Maar dan kan ik het niet meer ongedaan maken, want de deadline is verstreken en het werk de deur al uit.

Zelfbedrog, je ontkomt er niet aan en soms is het fijn. Maar het dwingt je ook om alert te zijn.

Het is belangrijk er af en toe bij stil te staan welke onbewuste trucjes je uithaalt met jezelf om te functioneren in het dagelijks leven. Nu ik weet waarom ik uitstel, regel ik voortaan pas tegen het einde van de deadline oppas voor mijn dochters. Meteen na de input van informatie ga ik juist meer leuke dingen met ze doen. Dan kan ondertussen de informatie mooi bezinken. Maar ik ga ook wat extra ruimte inplannen aan het einde van de rit. Zodat ik tijd heb om het eindproduct nog een keer op onwenselijkheden te checken voor ik het verder de molen in stuur. Ik ben nu eenmaal een perfectionist. Alles kan altijd beter.

VirtualClara2016